Eetstoornis of eetprobleem?

Wanneer wordt er gesproken van een eetprobleem en wanneer van een eetstoornis?

Iedereen heeft er wel eens mee te maken: slecht eten of niet kunnen eten vanwege stress of spanning. Wanneer je merkt dat je obsessief bezig bent met eten, een verstoord lichaamsbeeld hebt en een forse lijdensdruk ervaart van jouw eetgedrag dan kan er sprake zijn van een eetstoornis. Anorexia, boulimia en de eetbuistoornis vallen onder de noemer eetstoornissen. Aan dit verstoorde eetgedrag ligt een psychische oorzaak ten grondslag en vallen onder de zogenaamde psychiatrische stoornissen ( DSM-V). Eetstoornissen zijn vaak een reactie op vervelende gevoelens of gebeurtenissen.

Bij een eetprobleem zijn de klachten milder (en voldoen niet aan de diagnostische criteria DSM-V van een eetstoornis). De consequenties voor het psychische en sociale leven zijn belemmerend en beperkend, maar niet per definitie alles ontwrichtend. De risico’s op het lichamelijk vlak kunnen net als bij eetstoornissen wel gevaarlijk zijn. Zeker als er ook sprake is van een gewichtsprobleem als obesitas (zwaarlijvigheid).

Signalen eetstoornis

Herken jij jezelf in de volgende signalen of herken jij dit bij een ander?

Signalen eetstoornis1:

  • Verstoord lichaamsbeeld;
  • Angst om aan te komen;
  • Gevoel van eigenwaarde (‘sterk’, ‘gedisciplineerd’) halen uit controle over het lichaamsgewicht;
  • Obsessief bezig zijn met eten;
  • Compenseren van het eten door te gaan braken, laxeermiddelen gebruiken of extreem veel sporten
  • Gewichtstoename, gewichtsverlies en/of gewichtsschommelingen;

Persoonlijkheidskenmerken van iemand met een eetstoornis:

  • Negatief zelfbeeld;
  • Perfectionisme;
  • Negatief lichaamsbeeld;
  • Moeite met uiten van gevoelens en omgaan met conflicten;

De diagnose eetstoornis wordt gesteld aan de hand van criteria die zijn opgesteld in de DSM, het psychiatrisch diagnostiek handboek. Een dergelijke diagnose mag alleen worden gesteld door iemand die daarin professioneel is opgeleid, zoals een psycholoog of huisarts.
In de DSM 5 worden de volgende eetstoornissen onderscheiden: anorexia nervosa, boulimia nervosa, eetstoornis Anders Gespecificeerd en binge eating disorder, oftewel de eetbuistoornis. Voor meer informatie over de criteria van de verschillende eetstoornissen kun je terecht op de website van Human Concern onder Eetstoornissen.2

1 https://www.humanconcern.nl/eetstoornissen/hoe-herken-je-een-eetstoornis
2 https://www.humanconcern.nl/eetstoornissen/dsm-5

Wat bied ik jou wanneer er sprake is van een
(beginnende) eetstoornis?

Wanneer er sprake is van een eetstoornis dan wordt bijna altijd aanvullende behandeling aangeboden vanuit de specialistische-/ of basis GGZ. Er is bij een eetstoornis sprake van een psychiatrische stoornis waarin een multidisciplinaire aanpak en intensieve begeleiding gewenst is voor een goed herstel.

Binnen de huisartsenpraktijk worden eetstoornissen vaak niet herkent. Je weet dit goed te verbergen, want de eetstoornis gaat gepaard met gevoelens van schaamte en schuld. Het signaleren en herkennen van een eetstoornis is de eerste belangrijke stap tot hulp. Een bezoek aan de diëtist kan deze eerste stap zijn voor jou.

Tijdens de gesprekken staan we samen stil bij de functie van de eetstoornis, wat levert het wel- /niet- eten jou op? Ervaar jij een gevoel van controle door niet te eten? Wat betekenen de eetbuien voor jou? Wat is de invloed van jouw omgeving op jouw eetgedrag? Welke situaties lokken bij jouw een eetbui of het niet eten uit?

Door inzicht, bewustwording en psycho educatie gaan we kleine stapjes maken naar een gezonde, volwaardige voeding. Samen gaan we op weg naar een gezonde relatie met eten, wel/niet met aanvulling van hulp uit de specialistische of basis GGZ.

Nuttige links en/of hulporganisaties omtrent eetstoornissen:

www.psyq.nl
www.humanconcern.nl
www.ixtanoa.nl
www.weet.info
www.proud2bme.nl

‘Op weg naar een gezonde relatie met eten’